Opmerkelijk

Laat je niet leasen

08.02.2009

Arbeidsvoorwaarde

In de rechtspraak is breed geaccepteerd dat het hebben van een lease-auto wordt aangemerkt als een arbeidsvoorwaarde. Dat is belangrijk omdat het een werkgever niet vrijstaat om een arbeidsvoorwaarde zo maar eenzijdig te wijzigen.

Om dat te kunnen doen moet de werkgever kort gezegd zich het recht hebben voorbehouden de arbeidsovereenkomst eenzijdig te kunnen wijzigen. Maar daarmee is hij er nog niet. Van zo’n recht mag alleen maar gebruik gemaakt worden als er sprake is van een zwaarwichtig belang. Uit de rechtspraak blijkt dat daar niet snel sprake van is.

Zwaarwichtig belang

Dat je als werknemer niet snel akkoord hoeft te gaan met het afnemen van je lease-auto blijkt uit een uitspraak van de kantonrechter in Den Bosch. Een werknemer had jarenlang een lease-auto. Op een dag werd het bedrijf waar hij werkte overgenomen. De nieuwe werkgever wilde de arbeidsvoorwaarden harmoniseren. Voor de werknemer betekende dat het verlies van zijn lease-auto. De werknemer accepteerde dat niet en stapte naar de rechter. De werkgever voerde aan dat zowel de ondernemingsraad als alle werknemers met de harmonisatie akkoord waren gegaan en dat de bedrijfseconomische omstandigheden de werkgever feitelijk geen andere keus lieten. Niets mee te maken aldus de rechter. Afspraak is afspraak en de slechte economische omstandigheden waren onvoldoende onderbouwd. De werknemer kreeg zijn lease-auto dan ook terug.

Maar een werkgever die zich op ongeveer dezelfde gronden beriep, kreeg van de kantonrechter in Utrecht wel gelijk. De kantontrechter hechtte er daarbij veel waarde aan dat de werkgever een lange afbouwregeling had aangeboden. Een redenering waar het nodige op valt af te dingen. Mij lijkt dat je eerst moet beoordelen of de omstandigheden een zwaarwichtig belang opleveren en vervolgens, als het antwoord daarop bevestigend is, of er een passende overgangsregeling wordt aangeboden.

Groen label

Maar wat als de lease-auto niet wordt afgenomen maar er een wijziging van de leaseregeling wordt voorgesteld. Een voorbeeld uit de (niet gepubliceerde) praktijk betreft een werkgever die zijn werknemers bij het verlengen van de lease-overeenkomst nog uitsluitend een lease-auto wenst aan te bieden met het energiezuinige energielabel A, B of C, de zogenoemde groene labels. Voor veel werknemers geldt dat zij bij het verlengen van hun lease-overeenkomst anders dan voorheen niet meer geheel vrij zijn in hun keuze. Heeft de werkgever een zwaarwichtig belang of niet?

Als deze maatregel per saldo een eenvoudige bezuinigingsmaatregel is, dan zal de werkgever niet snel het gelijk aan zijn zijde krijgen. Die Toyota Prius hoef je dus niet zo maar te accepteren.

Maar als de betreffende werkgever, die toonaangevend is op zijn vakgebied in Nederland, zou bepleiten dat hij een voorbeeldfunctie vervult, en hij aannemelijk kan maken dat het bij internationale tenders in toenemende mate zo is dat opdrachtgevers tot in detail willen weten welke milieubesparende maatregelen een onderneming heeft getroffen en dat dat een hard selectiecriterium is, dan is het zeer wel denkbaar dat zo’n werkgever zich op een zwaarwichtig belang kan beroepen.

Eind goed…?

Een lease-auto is dus een harde arbeidsvoorwaarde maar geen onwrikbare. Overigens hoeft de BMW rijdende werknemer die gedwongen wordt een groen label te gaan rijden niet te wanhopen. Volgens de website van BMW heb je dan nog altijd keuze uit 152 modellen. Komend weekend maar weer eens langs de dealer zou ik zo zeggen.

Bron: Jasper van Hulst